Fizyoloji 101
01 Mayıs 2022 14:08

      Bilimin iki önemli branşı olan anatomi ve fizyoloji, organizmanın fonksiyonlarını ve parçalarının yapısını incelemektedir. Anatomi vücudun yapısını incelerken, fizyoloji organizmanın ve organizmayı oluşturan yapıların fonksiyonlarını incelemektedir. Fizyoloji; “vücut fonksiyonlarını inceleyen ve bir canlının canlı olma özelliğini devam ettirmede rol oynayan bütün yaşamsal fonksiyonların ne olduğunu ve nasıl işlediğini açıklayan bilim dalıdır.”

      Fizyoloji çok geniş bir bilim dalıdır. Üç ana başlıktan oluşur; “hayvan, insan, bitki fizyolojileri” bizler için önemli olan insan fizyolojisi ve alt başlığı olan spor fizyolojisidir. Spor fizyolojisi, spor ve spora özgü problemler, egzersiz fizyolojisi ilkelerine dayandırılarak, spor fizyolojisi çalışmaları ile cevaplandırılmaktadır. Egzersiz fizyolojisi ise daha çok egzersizde kısa süreli uyumlar ile fiziksel aktiviteleri ve antrenmanlara karşı oluşan uzun süreli uyumlarla ilgili konularla ilgilenir.

      Egzersiz fizyolojisi daha çok araştırma bulgularını açıklar, sonuçta biz enerjiyi besin maddelerinden sağladığımızı, istirahat ve düşük şiddetli egzersizlerde daha çok yağları ve egzersizin şiddeti arttıkça karbonhidratları kullandığımızı, karbonhidrat depolarının azalmasının da yorgunluğa neden olduğunu egzersiz fizyolojisi bilimden öğreniriz.

      Spor fizyolojisi ise bu bilgilerden bize etkili önlem alınması konularında yardım sağlar, şöyle ki;
Karbonhidrat yükleme teknikleri ile glikojen depolarını artırabilme, fiziksel egzersizde karbonhidrat kullanımı azaltıcı tedbirleri alabilme ve yarışma öncesinde, sırasında ve sonrasında karbonhidrat depolarını koruyucu diyetin uygulanması vb.

      Egzersiz fizyolojisi egzersiz, antrenman ve sporun ayrıca egzersiz yoksunluğunun(hareketsizliğin) bireyler üzerindeki akut ve kronik etkilerini inceleyen bilim dalıdır. Organizmada uygun biyokimyasal ve biyofiziksel uyumların gelişmesi, performansın arttırılması, kalite ve miktar bakımından antrenmanların amaca dönük kullanılabilmesi egzersiz fizyolojisinin temel hareket noktasıdır. 1

      Yazımızda ki amaç; fizyoloji bilimine temel bir giriş yapabilmektir. Yazımızın tamamı alıntıdır. Emeğin ve çalışmanın takdir edileceği nice 1 mayıslarda görüşmek dileğiyle, esen kalın.

1 Prof.Dr. Mehmet Günay, Prof. Dr. Kemal Tamer, Doç Dr. İbrahim Cicioğlu, Doç Dr. Erdinç Şıktar, Spor Fizyolojisi ve Performans Ölçüm Testleri, Gazi Kitabevi, Ankara Eylül 2019, s.3-5.